«ساخت موسیقی در ایران؛ از سده‌ی ۱۵ تا اوایل سده‌ی ۲۰م (از مجموعه‌ی موسیقی و اجرا در میان مسلمانان)» امیرحسین پورجوادی
Music Making in Iran from the 15th to the Early 20th Century (Music and Performance in Muslim Contexts) Amir Hosein Pourjavady Edinburgh University, 2023 Press
ایران، در طول تاریخ پرفراز و نشیبش، هجوم بیگانگان، بیدادها، آشفتگی‌ها، و گسست‌های تاریخی-اجتماعی بسیاری را از سر گذرانده است. گرچه، نابسامانی‌های مداوم سنت موسیقیایی درباری را از قوام یافتن باز داشت، آمیختگی آن با فرهنگ عربی، مغولی، ترکی، هندی، و قفقازی به التقاط موسیقیایی انجامید. تداوم سنت شعر درباری ایرانی، تا پیش از سده‌ی دهم میلادی، قابل پی‌گیری است؛ اما این موضوع درباره‌ی سنت موسیقیایی درباری و خَلق و تداوم آن، توسط موسیقی‌دانان ایرانی، صادق نیست. در کتاب ساخت موسیقی در ایران، تغییر و تطور موسیقی، از منظر اجتماعی و نظری، از دوره‌ی تیموریان تا پایان دوره‌ی قاجاریه (از سده‌ی پانزدهم تا اوایل سده‌ی بیستم میلادی)، بررسی می‌شود. وجوه بسیاری از ساخت موسیقی، در ایران در این بازه‌ی زمانی، بررسی می‌شود؛ مراکز هنرپروری و حامیان موسیقی، نقش حامیان، نظریه‌پردازان موسیقی، رساله‌های موسیقی، نهادهای اجتماعیِ موسیقی‌دان‌ها، فرهنگ حرمسراها، و سیاق اجرای موسیقی از جمله‌ی آنهاست. در کتاب، گونه‌های مجالس موسیقیایی و قالب‌های اجرایی، از دوره‌های مختلف و در نسبت با جریان‌های غربی، تغییرات سیاسی-اجتماعی، و همینطور دیگر فرهنگ‌های موسیقیایی، با یکدیگر قیاس شده است. این کتاب، همچنین، ارتباط تاریخیِ میان موسیقی ایران و موسیقی نواحی مجاور آن را، همچون ترکیه، آذربایجان، افغانستان، و آسیای میانه، روشن می‌کند.
فهرست مطالب کتاب:
Frontmatter CONTENTS List of Illustrations List of Tables Note on Transliteration and Translation Acknowledgment Preface PART I HISTORICAL AND SOCIAL CONTEXTS 1. Centers of Musical Patronage between the Fifteenth and Eighteenth Centuries 2. Courtesans and Concubines in Early Modern Iran 3. Musical Life in the Nineteenth Century PART II MUSIC THEORIES AND PRACTICES 4. The Modal System 5. Rhythm 6. Musical Genres Appendix 1: The Systematist Texts Appendix 2: The Non-Systematist Texts Appendix 3: An Account of the Modal System and Rhythmic Cycles in Non-Treatises Glossary Work Cited Index
اطلاعات بیشتر: